การวิเคราะห์องค์ประกอบองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2
คำสำคัญ:
การวิเคราะห์องค์ประกอบ, องค์กรแห่งความสุข, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและวิเคราะห์องค์ประกอบองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ผู้วิจัยได้ใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย และกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างที่เป็นไปตามแนวคิดของ Hair ที่กล่าวว่าในการวิเคราะห์พหุตัวแปรต้องใช้กลุ่มตัวอย่างไม่น้อยกว่า 400 ตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูในสถานศึกษา จาก 161 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นแบบสอบถามองค์ประกอบองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษาที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง อยู่ระหว่าง 0.67 - 1.00 และค่าความเที่ยง 0.85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจโดยการหมุนแกนแบบมุมฉาก ด้วยวิธีแวริแม็กซ์
ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาพรวมองค์กรแห่งความสุขของ อยู่ในระดับมาก ( = 3.73) แต่ละตัวแปรมีค่าเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 2.54 - 4.53 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) อยู่ระหว่าง 0.24 - 0.81 เมื่อแยกพิจารณาพบว่าค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ บุคลากรในสถานศึกษาช่วยเหลือซึ่งกันและกันในการทำงาน และให้ความสำคัญกับการทำงานเป็นทีม ( = 4.53, S.D.= 0.50) รองลงมาคือ โรงเรียนมีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน เช่น มีกล้องวงจรปิด มีรั้ว เป็นต้น ( = 4.52, S.D.= 0.50) และตัวแปรที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ บุคลากรในสถานศึกษามีการปฏิบัติตามนโยบายและเคารพกฎระเบียบของสถานศึกษา ( = 2.54, S.D.= 0.81) 2. องค์ประกอบองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา มีทั้งสิ้น 14 องค์ประกอบ สามารถอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 60.54 ภาพรวมค่าไอเกนอยู่ระหว่าง 2.11 - 10.84 แต่ละองค์ประกอบเรียงลำดับค่าน้ำหนักจากสูงไปต่ำดังนี้ 1) ด้านการทำงานที่มีระบบ 2) ด้านสวัสดิการอำนวยความสะดวก 3) ด้านการบริหารงาน 4) ด้านมนุษยสัมพันธ์ 5) ด้านจรรยาบรรณวิชาชีพ 6) ด้านความรักความสามัคคีในหมู่คณะ 7) ด้านการครองตนอย่างมีประสิทธิภาพ 8) ด้านการพัฒนาตนเอง 9) ด้านภูมิทัศน์ 10) ด้านการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์กร 11) ด้านการปฏิบัติงานด้วยใจรัก 12) ด้านความเข้าใจตนเองและผู้อื่น 13) ด้านสุขภาพ 14) ด้านความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน
เอกสารอ้างอิง
กมลทิพย์ ใจเที่ยง. (2562). การบริหารองค์กรแห่งความสุขในโรงเรียนประถมศึกษา. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
กษมา ช่วยยิ้ม. (2563). การพัฒนารูปแบบการสร้างความสุขในการทำงานของผู้บริหารและครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี).
กอปรลาภ อภัยภักดิ์. (2563). บรรยากาศองค์กรแห่งความสุข: คนเบิกบาน งานสำเร็จ. มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 6(1), 315-331.
จันทร์จิรา พรหมเมตตา. (2562). ทักษะของผู้บริหารที่ส่งผลต่อองค์กรแห่งความสุขในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2. พิฆเนศวร์สาร, 15(1), 167-188.
จันทร์ทร ปานคล้ำ. (2557). การปฏิบัติตามจรรยาบรรณวิชาชีพผู้บริหารสถานศึกษากับองค์กรแห่งความสุขในสถานศึกษา สังกัดกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร.จามจุรีโปรดักส์).
จิระภา สมัครพงษ์. (2564). องค์กรแห่งความสุขในสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1. (สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยหาดใหญ่).
ฐิติกรณ์ อาจะสมิต. (2563). แนวทางการพัฒนาสถานศึกษาให้เป็นองค์กรแห่งความสุข สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 1. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์).
ณัฐพงษ์ น้อยโคตร. (2565). แนวทางการพัฒนาสถานศึกษาสู่องค์กรแห่งความสุข สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).
ธนัชชา ชาสงวน. (2558). การศึกษาแรงจูงใจในการทำงานของบุคลากรทางการศึกษาโรงเรียน ประถมศึกษา อำเภอเขาสมิง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา).
ธีร์ธรรม วุฑฒิวัตรชัยแก้ว, และคนอื่นๆ. (2559). กลยุทธ์เพื่อเสริมสร้างองค์กรแห่งความสุข. กรุงเทพฯ: แอทโฟร์ปริ้นท์.
นันท์สินี ทวิสุวรรณ. (2562). สุขภาวะองค์กรของโรงเรียนบ้านเขาอ่างแก้ว. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
วัลลภา องคไทร. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการสร้างองค์กรแห่งความสุขในโรงเรียนประถมศึกษา อําเภอนครชัยศรี สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐมเขต 2. (การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2556). เรื่องสร้างสรรค์สานฝันสู่องค์กรแห่งความสุข: Happy 8 Menu เล่ม 2. กรุงเทพฯ: พี.เอ. ลีฟวิ่ง.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2. (2566). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ 2566. สืบค้นเมื่อ 3 มีนาคม 2566, จาก https://sukhothai2.go.th/2020/?page_id=33578
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2560 - 2579. กรุงเทพฯ : พริกหวานกราฟฟิค.
สุวารีศิริ ภู่เปี่ยมสินธุ์. (2557). ดัชนีความสุขในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตร, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
อิสริยา กลิ่นสุนทร. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อการสร้างองค์กรแห่งความสุขสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี).
อุทัยวรรณ ศรีรัตน์. (2562). การเป็นโรงเรียนแห่งความสุขของโรงเรียนชุมชนบ้านหนองฝ้าย. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
เอกชัย คงฤทธิ์พิทยา. (2556). คุณภาพชีวิตการทำงานของเจ้าหน้าที่ศาลยุติธรรมในจังหวัดภูเก็ต. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต).
Hair, J. et al. (2010). Multivariate data Analysis: A global perspective. New Jersey: Pearson Education Inc.
Lowe, G. (2004). Healthy workplace strategies: Creating change and achieving results. Retrieved 30 December 202, form https://neweconomics.org/uploads/files/ 54928c89090c07a78 f_ywm6y59da. pdf
UNESCO. (2017). Promoting Learner Happiness and Well-being. Bangkok: UNESCO Asia-Pacific Education Thematic Brief.
